Es-haghi اسحاقی

عامل آبله مرغان، ویروس واریسلا زوستراست که سبب عفونت های اولیه، دیررس و راجعه می گردد. این ویروس ( VZV ) هرپس ویروس انسانی و نوروتروپیک است. تظاهر عفونت اولیه در ویروس واریسلا زوستر، به صورت آبله مرغان است و منجر به پایداری طولانی مدت عفونت در نورون های حسی می گردد. فعال شدن مجدد این عفونت به صورت دیررس باعث هرپس زوستر ( shingles ) می باشد.
ابتلا به آبله مرغان در دوران کودکی اغلب خفیف می باشد.
عوارض آبله مرغان در دوران بزرگسالی و در افراد با نقص ایمنی بیشتر دیده می شود.

اپیدمیولوژی
اغلب بیماری آبله مرغان در کودکان در سنین کمتر از ۱۵ سال دیده می شود. اپیدمی های سالانه آبله مرغان در فصول زمستان و بهار رخ می دهد.
این بیماری در شیرخواران و بزرگسالان، جدی تر و با عوارض بیشتر و حتا مرگ و میر است.
انتقال ویروس آبله مرغان، ۴۸-۲۴ ساعت پیش از بروز راش ها و ۷-۳ روز پس از شروع راش صورت می گیرد.
دوره ی انکوباسیون ویروس به طور معمول ۲۱-۱۰ روز است.

علایم بالینی آبله مرغان
واریسلا یک بیماری حاد تب دار است. شدت بیماری متفاوت و معمولاً خود به خود محدود شونده است.
البته ممکن است عوارض زیادی نظیر عفونت، پنومونی، انسفالیت و اختلالات خونریزی دهنده و عفونت های مادرزادی ایجاد شود.
بیماری آبله مرغان ۱۶-۱۴ روز پس از تماس ایجاد می شود. اگر چه دوره ی انکوباسیون ویروس ۲۱-۱۰ روز است. در اغلب موارد راش بروز می کند و بیماری به صورت subclinical نادر است. علایم پرودرمال ممکن است وجود داشته باشد که در کودکان بزرگتر و بزرگسالان بیشتر مشهود است. تب، کوفتگی، بی اشتهایی، سردرد و درد شکمی خفیف ۴۸-۲۴ ساعت قبل از ظهور راش دیده می شود. تب اغلب به طور متوسط دیده می شود. تب و علایم سیستمیک در طول ۴-۲ روز اول شروع راش باقی می مانند.
ضایعات واریسلا اغلب در ابتدا روی پوست سرو صورت و تنه ظاهر می گردند. ضایعات اولیه به صورت ماکول های اریتماتوی خارش دار است، سپس به صورت پاپولر وپس از آن وزیکول حاوی مایع می گردد. ناف دار شدن ضایعات در عرض ۴۸-۲۴ ساعت رخ می دهد. وقتی ضایعات اولیه در حال کهنه شدن هستند، راش های جدید درتنه و اندام ها شروع می گردد. ضایعات اولسراتیو مخاط دهان و واژن نیز رخ می دهد. در بسیاری کودکان وزیکول هایی در پلک و ملتحمه ایجاد می شود.

تشخیص آبله مرغان
در کودک نرمال مبتلا به آبله مرغان، ارزیابی آزمایشگاهی برای تشخیص توصیه نمی شود. ولی در موارد Atypic که راش های بیمار اکثر پاپولر هستند تا وزیکولر و نیز در موارد شدید، برای تشخیص باید تست های ویرولوژی انجام شود.
لکوپنی یافته مشخصی است که در ۷۲ ساعت اول بیماری رخ می دهد. به دنبال آن لنفوسیتوز نسبی یا مطلق ایجاد می شود. در ۷۵% موارد افزایش در نتایج تست های کبدی دیده می شود.
در بیماران با عوارض نورولوژیک در آبله مرغان تغییراتی در C.S.F دیده می شود که به صورت پلئوسیتوز با لنفوسیت بالا، افزایش متوسط پروتئین، قند نرمال است.

درمان آبله مرغان
مقاومت به داروهای ضدویروس نادر است، اما در شیرخواران مبتلا به H.I.V که برای دوره ی طولانی با آسیکلوویر درمان شده اند دیده می شود. Foscarnet تنها داروی در دسترس برای درمان واریسلای مقاوم به آسیکلوویر است.
آسیکلوویر تنها داروی در دسترس در کودکان مبتلا به آبله مرغان است. اگر چه درمان با آسیکلوویر به طور روتین توسط آکادمی کودکان امریکا، در موارد آبله مرغان بدون عارضه توصیه نمی شود.

آسیکلوویر در موارد زیر داده می شود:
آبله مرغان بدون عارضه در افراد غیر حامله با سن مساوی یا بیشتر از ۱۳ سال
اختلال ریوی و پوستی مزمن
دریافت کورتون به صورت کوتاه مدت، متناوب یا کورتون استنشاقی
مصرف طولانی مدت سالیسیلات
احتمال موارد ثانویه در تماس های خانگی
درمان خوراکی آسیکلوویر Acyclovir)) در چهار دوز به صورت۲۰mg-kg-dose برای مدت ۵ روز داده می شود.پبیشترین اثر بخشی دارو زمانی است که درمان هرچه سریع تر آغاز شود( ترجیحا در ۲۴ ساعت اول شروع گزانتم ) . احتمال پاسخ به درمان دیر رس پس از ۷۲ ساعت مشکوک است.

عوارض آبله مرغان
عفونت های باکتریال
عفونت های پوستی ثانویه به دنبال استرپتوکوک A وS-areus ممکن است در ۵% از کودکان مبتلا به آبله مرغان دیده شود.
طیف این بیماری از زردزخم تا سلولیت لنفادنیت و آبسه های زیر جلدی متغیر است. عفونت باکتریال ثانویه به صورت اریتم در قاعده ی وزیکول جدید تظاهر می کند. ظهور مجدد تب پس از ۴-۳ روز نشانه ی عفونت باکتریال ثانویه است.
انسفالیت و آتاکسی مخچه ای
انسفالیت (/۱/۵۰۰۰۰) و آتاکسی مخچه ای ( ۱/۴۰۰۰) در آبله مرغان رخ می دهد.
عوارض CNS در بیماران کمتر از ۵ سال و بیش از ۲۰ سال بیشتر است. سفتی گردن، تغییر سطح هوشیاری و تشنج از نشانه های مننگوانسفالیت است. بیمارن مبتلا به آتاکسی مخچه ای یک شروع تدریجی اختلال در راه رفتن، نیستاگموس و صحبت کردن نامفهوم دارند.
علایم نورولوژیک معمولن در عرض ۶-۲ روز پس از شروع راش، بروز می کند، اما ممکن است در طول دوره ی کمون و پیش از شروع راش ها دیده شود. بهبود بالینی سریع است و در عرض ۷۲-۲۴ ساعت رخ می دهد و اغلب کامل است.
Reye syndrome و انسفالوپاتی و اختلال عملکرد کبدی نادر است، چون سالیسیلات ها به صورت روتین در درمان تب دیده نمی شود.بنابراین توصیه می شود که در شروع تب های ویروسی از مصرف سالیسیلات ها خودداری شود.
پنومونی
پنومونی به دنبال آبله مرغان یکی از عوارض شدید آن است که اغلب در بزرگسالان یا افراد پر خطر دیده می شود. اما ممکن است پنومونی در کودکان کوچک نیز دیده شود. علایم تنفسی نظیر سرفه، تنگی نفس، سیانوز و درد قفسه سینه پلورتیک و هموپتزی در عرض ۶-۱ روز پس از راش دیده می شود. سیگار کشیدن یک فاکتور خطر برای شروع پنومونی به دنبال واریسلا است.

پیش آگهی آبله مرغان
مورتالیتی آبله مرغان ۳-۲ در ۱۰۰۰۰۰ است که کمترین مقدار آن در کودکان ۹-۱ سال دیده می شود. در امریکا حدود ۱۰۰ مورد مورتالیتی سالانه تا پیش از تزریق واکسن دیده می شد.
شایع ترین عوارض واریسلا که منجر به مرگ ومیر می گردد، شامل: پنومونی، عوارض C.N.S ، عفونت های ثانویه و وضعیت های خونریزی دهنده است.
مورتالیتی در موارد درمان نشده در عفونت ها ی اولیه در کودکان با نقص ایمنی ۱۴-۷ % و در بزرگسالان با پنومونی به ۵۰% می رسد.

ترجمه ازNelson Text Book 18th edition