کم خونی فقر آهن در کودکان

کم خونی فقرآهن
Iron Defiency Anemia in Childhood

کم خونی ناشی از فقر آهن، شایع ترین بیماری خونی دوران شیرخواری و کودکی است. حدود ۳۰ % از افراد جامعه، مبتلا به کم خونی فقر آهن هستند. ازآنجا که آهن موجود در رژیم غذایی حدود ۱۰% جذب می شود، رژیم غذایی ایده ال برای تغذیه رژیمی است که حاوی روزانه ۱۰-۸ میلی گرم آهن باشد.
شیرخوارانی که به طور مطلق شیر مادر مصرف می کنند، باید از سن ۴ ماهگی آهن اضافی دریافت کنند.
سن شیوع کم خونی فقر آهن از ۲۴-۹ ماهگی است.

سبب شناسی

وزن تولد کم
خونریزی غیر عادی در دوره پره ناتال
از دست دادن خون از یک ضایعه در دستگاه گوارش شامل: زخم پپتیک، دیورتیکول مکل، پولیپ، همانژیوم یا بیماری های التهابی روده.
عفونت هلیکوباکتر پیلوری
کرم های قلاب دار
هموسیدروز ریوی
اسهال مزمن

علایم بالینی

رنگ پریدگی مهم ترین علامت بالینی در کم خونی فقر آهن است. سازمان بهداشت جهانی رنگ پریدگی کف دست راهم علامت مهم درکم خونی فقر آهن بیان می کند و به عنوان screening test بکار می برد. رنگ پریدگی در کف دست، بستر ناخن و ملتحمه دیده می شود.
Pagophagia : تمایل به خوردن مواد غیر معمول مانند یخ و خاک نیز در موارد خفیف تا متوسط کم خونی فقر آهن دیده می شود.
افزایش تحریک پذیری و کاهش اشتها نیز در مبتلایان به فقر آهن وجود دارد. کودک مبتلا به فقر آهن ممکن است چاق یا لاغر باشد. بیماری کمبود آهن اثراتی روی کارکرد عصبی و هوشی فرد نیز دارد. کمبود آهن روی توانایی هایی مثل توجه، هوشیاری ویاد گیری کودکان اثر دارد.

یافته ها ی آزمایشگاهی
اول از همه، ذخایر آهن بافتی هموسیدرین موجود درمغز استخوان ناپدید می شود. سطح فریتین کاهش می یابد. سپس آهن سرم کاهش می یابد و سطح سرمی ترانسفرین افزایش می یابد. با پیشرفت بیماری، گلبول های قرمز کوچک تر از معمول شده و میزان هموگلوبین آنها نیز کاهش می یابد. حجم متوسط سلول MCV و غلظت متوسط هموگلوبین در سلول MCH نیز کاهش می یابد.

کم خونی از نوع هایپوکروم میکروسیتر است وRDW افزایش می یابد. تعداد گلبول های سفید خون طبیعی است و معمولاً ترومبوسیتوز ( افزایش پلاکت ها به مقادیر بسیار بالا ۱۰۰۰۰۰۰-۶۰۰۰۰۰ ) دیده می شود.درحدود یک سوم بیماران خون مخفی در مدفوع دیده می شود.

تشخیص افتراقی

در بیمار مبتلا به کم خونی فقر آهن بررسی از نظر تشخیص و درمان انواع هموگلوبینوپاتی ها نظیر آلفا و بتا تالاسمی باید انجام شود. یکی از راههای افتراق، افزایش RDW درکم خونی فقر آهن است.
انواع کم خونی ها در بیماری های مزمن و عفونت ها نیز باید بررسی شوند. مسمومیت با سرب نیز جزء موارد تشخیص افتراقی محسوب می شود.

درمان فقر آهن

درمان مناسب و ارزان در کودکان تجویز خوراکی نمک های ساده فروس ( سولفات، گلوکونات) است.
هیچ شواهدی وجود ندارد که افزودن فلزات، ویتامین ها یا سایر مواد میزان پاسخ به نمک های ساده آهن را افزایش دهند.
نکته مهم در ترکیبات خوراکی حاوی آهن، طعم نامطلوب آن است. از سویی دیگر عدم تحمل ترکیبات آهن و ایجاد علایم گوارشی نیز مهم است. مشکل دیگر ایجاد یبوست در موارد مصرف آهن است که توصیه می شود کودک آب و مواد غذایی حاوی فیبر بیشتری مصرف کند.
دوز کل آهن روزانه ۶ mg-kg آهن المنتال است که در سه دوز تجویز می گردد.
به والدین باید توصیه شود که مقدار مصرف شیر در ۲۴ ساعت توسط کودک نباید از ۵۰۰ میلی لیتر بیشتر باشد.

پاسخ به درمان آهن در کم خونی فقر آهن

پس از ۲۴-۱۲ ساعت : جایگزینی آنزیم های آهن دار داخل سلول
کاهش تحریک پذیری
افزایش اشتها
پس از ۴۸-۳۶ ساعت: پاسخ مغز استخوان
پس از ۷۲-۴۸ ساعت: رتیکولوسیتوز
پس از ۳۰-۴ روز: افزایش هموگلوبین
پس از ۳-۱ ماه: پر شدن ذخایر آهن
بنابراین قابل توجه است که پس از شروع درمان در عرض ۲۴ ساعت علایم تحریک پذیری و کم اشتهایی کودک رو به بهبود می رود.
درمان با آهن را باید تا ۸ هفته پس از طبیعی شدن معیارهای خونی ادامه داد.
شکست درمان آهن در موارد زیر وجود دارد:
آهن به فرمی داده می شود که جذب نمی گردد.
از دست دادن خون مثلاً در روده ها یا ریه یا در خونریزی  mensturation

به اشتراک بگذارید!
  • Facebook
  • Twitter
  • email
  • Delicious
  • Google Reader
  • Google Bookmarks

۸ Responses to “کم خونی فقر آهن در کودکان”

  1. These are great.

  2. Wonderfull…

  3. :P good

  4. Nice work! I’ll have to do a cross post on this one ;)

  5. Man, that’s great…Thanks for providing such a good info………

  6. Very useful information. I think it is useful for many people. Thank you for your blogs.

  7. This is absolutely perfect. Thanks a lot, I’ve been looking for something like this for a long time.

  8. Thanx

پاسخی بنویسید


سه + = 6